หลักปฏิบัติทำชีวิตให้มีธรรมนิยม

เพาะธรรม สร้างใจ ... 

หลักปฏิบัติทำชีวิตให้มีธรรมนิยม

โดย พุทธทาสภิกขุ

        ทีนี้ก็มาถึงธรรมนิยม หรือความถูกต้องนี้กันต่อไป, เมื่อกล่าวโดยหลักปฏิบัติ ที่พระพุทธองค์ตรัสสอนไว้ ได้แก่เรื่องอัฏฐังคิกมรรค เรื่องความถูกต้อง ๘ อย่าง ๘ ประการมารวมกันเข้าเป็นเรื่องเดียว เรียกว่ามรรคมีองค์แปด ถ้าเรารู้เรื่องวัตถุเรื่องจิตและเรื่องนิพพานถูกต้องแล้ว เราจะสามารถปฏิบัติให้มันมีความถูกต้องแปดประการนี้ขึ้นมาได้โดยสะดวกหรือ เป็นไปได้, ปฏิบัติครบถ้วนในองค์มรรคทั้งแปดก็มีสิ่งที่เรียกว่าธรรมชีวี มีชีวิตเป็นธรรม, มีธรรมะเป็นชีวิต, มีชีวิตเป็นความถูกต้องแปดประการ : -

       -สัมมาทิฏฐิ ถูกต้องทางทิฏฐิ ความคิด ความเห็น ความรู้ ความเชื่อ หรืออะไรก็ตาม, ที่มันเป็นความเห็นแล้วถูกต้อง.
        -ทางความมุ่งหมายต้องการ เมื่อมันมีทิฏฐิถูกต้องแล้ว มันก็มุ่งหมายได้ถูกต้อง.
        -แล้วก็มีการกระทำทางวาจาถูกต้อง.
        -ทางการทำการงานถูกต้อง.
        -ทางการดำรงชีวิตถูกต้อง.
        -แล้วมันก็มีการกระทำทางจิต คือมีความพากเพียรถูกต้อง.
        -มีสติถูกต้อง.
       -มีสมาธิถูกต้อง.

          มีความถูกต้องครบหมด ทั้งเรื่องทางวัตถุ เรื่องทางจิตและเรื่องที่มันเหนือออกไป ที่เหนือกว่านั้น. เรื่องวัตถุเรื่องจิตนี้ก็เป็นเรื่องโลก ๆ มันอยู่ในโลก. ถ้าเป็นเรื่องของพระนิพพานก็เป็นโลกุตตระ หรืออยู่เหนือโลก. เดี๋ยวนี้ก็มารู้จักดีถูกต้อง ครบถ้วนทั้งเรื่องโลก และเหนือโลก.

          จิตนี้ถ้าจะเปรียบเทียบแล้ว มันก็เป็นสิ่งที่น่าสงสาร มันติดมาในชีวิต คลอดจากท้องมารดา ไม่รู้อิโหน่อิเหน่อะไร, ไม่รู้จะไปทางไหน. ทีนี้อะไรมาถึงเข้า มาเกี่ยวข้องกันด้วยการสัมผัส มันก็ตะครุบเอาความหมายนั้น ๆ, แล้วสิ่งแรกที่มันตะครุบเอา ก็คือรสอร่อยของวัตถุ; จิตก็เลยเริ่มผิด เริ่มโง่ เริ่มหลง ก็ต้องรับโทษ สมกับความโง่ ความหลง คือเป็นทุกข์ทรมานเรื่อย ๆ ไป, จนกระทั่งเอือมระอา จนเห็นความจริงว่าไม่ไหวแล้ว ทนไม่ไหวแล้วต้องเปลี่ยนแล้ว. นี่มันจึงหันมาศึกษาความจริงของเรื่องธรรมะ ปฏิบัติตามหลักของธรรมะ แล้วก็บรรลุพระนิพพาน; เรียกว่าออกมาเสียได้จากวัตถุนิยม ทางวัตถุหรือกาย, แล้วก็ออกมาเสียได้จากเรื่องของจิต ก็มาสู่ที่ว่างข้างนอก คือพระนิพพาน, มีความถูกต้องทั้งทางวัตถุและทางจิต. นั่นแหละคือมนุษย์ที่ถูกต้อง มนุษย์ที่เต็มเปี่ยมถึงยอดสุดของการเป็นมนุษย์แล้ว, ไม่หลง ไม่จม ไม่ติดอยู่ในเรื่องของวัตถุ.

          ดังนั้น จงสนใจในเรื่องของธรรมะ คืออริยอัฏฐังคิกมรรค นั้นเป็นทางออก คำว่าทาง ทางนี้เป็นทางออก, ทางออกมาเสียได้จากความทุกข์ ออกมาเสียได้จากปัญหา. หรือจะพูดให้กว้างกว่านั้น ว่าออกมาเสียจากโลก, ออกมาเสียจากโลก หมายความว่าออกมาเสียจากอิทธิพลทุก ๆ ชนิดที่มันมีอยู่ในโลก ซึ่งส่วนใหญ่เดี๋ยวนี้สมัยนี้ ยุคนี้ก็คือวัตถุนิยม; ออกมาเสียจากสิ่งที่มีอิทธิพลครอบงำจิตใจ ครอบงำโลก, ออกมาเสียจากอำนาจของวัตถุนิยม นี่มันเป็นสิ่งสุดท้าย ที่จะแก้ปัญหาได้ ในข้อที่ว่า เดี๋ยวนี้ ทำไมจึงมีความทุกข์มากขึ้น เพิ่มขึ้น? เพราะไม่รู้เรื่องนี้ ไปหลงพัฒนาวัตถุ จนตกเป็นทาสของวัตถุยิ่งขึ้น, และเป็นกันดังนี้ทั้งโลก. น่าขบน่าขันที่สุดที่ช่างร่วมมือร่วมใจร่วมแรงกันดีทั้งโลก, พัฒนาวัตถุขึ้นมาหลอกหลอนชาวโลกให้หลงติด ให้หลงติดอยู่ในวัตถุนิยม; แล้วก็จมอยู่ในความหลงนี้ ก็เร่าร้อนกันไปทั้งโลก ทั้งโลกเลยแล้วมันอาจจะลุกลามไปถึงเทวโลก มารโลกอื่น ๆ ด้วย เพราะความลุ่มหลง.

*******

กิ่งธรรมจาก  http://www.buddhadasa.org